Van school af: wat nu?

Na een aantal jaren op De Baander komt er een einde aan je tijd op het voortgezet onderwijs. Sommige leerlingen zullen blij zijn dat ze eindelijk van school af mogen, andere zullen het jammer vinden. Je gaat van school af als je er aan toe bent of als je weet wat je wilt, voor iedereen kan dat op een ander moment zijn. Het schooljaar waarin je 18 jaar wordt, is meestal je laatste jaar. Wat je ook gaat doen na De Baander, het zal een grote verandering zijn. Niet meer elke dag naar de school waar je iedereen kent en weet hoe het zal gaan.

De toekomst is een uitdaging maar ook spannend en onwennig. Wij hebben een boekje gemaakt over hoe het kan zijn als je van school gaat. In dit boekje staat wat hier allemaal bij komt kijken, welke regelingen er zijn en wie je kan helpen.
Het boekje is voor jou en je ouders/begeleiders. Dit helpt je om samen te praten over jouw wensen en plannen na De Baander.

We hebben een aantal oud-leerlingen van De Baander geïnterviewd. Hoe is het met hen gegaan toen zij van De Baander af gingen en hoe gaat het nu? Door deze verhalen kun je zien dat het voor iedereen anders is.

Heel veel succes met je toekomst!

Van school naar werk

Praktijkonderwijs leidt je op voor een baan en bereidt je voor op zelfstandig functioneren in de maatschappij. Gedurende de hele schoolperiode op De Baander wordt er gewerkt aan je toekomst. Dit doe je bij AVO en de praktijkvakken. Ook doe je dit door het stagelopen: de
interne stages, de externe stages en uiteindelijk de zelfstandige, door jou gekozen stages. Overal wordt er gekeken naar: wie ben je, wat kun je en wat is je doel?

Veel leerlingen willen meteen aan het werk en geld verdienen. Het is mooi als je meteen na De Baander werk hebt dat bij je past. Gelukkig lukt het vaak om via stage een baan te krijgen. Dat is een prettige manier omdat je al gewend bent aan het bedrijf en je collega’s. Je stagedocent kan dit met jou op je stage bespreken. Soms zul je van stage wisselen om meer kans te maken op een baan. Als dit niet lukt, ga je zoeken naar een vacature. Ook dan kan je stagedocent helpen. Samen kun je op internet zoeken. Je kunt bij het UWV Werkbedrijf langs gaan. Of je kunt je inschrijven bij uitzendbureaus. Via familie en kennissen kun je soms ook een baan vinden. Als blijkt dat je niet of zeer moeilijk aan werk komt, kan er in overleg met het UWV een traject aangevraagd worden. Je kunt geholpen worden bij het zoeken naar een baan.

Als je een baan hebt, kun je hulp van een jobcoach krijgen. Met ingang van dit schooljaar kan ook een stagedocent van De Baander jouw jobcoach worden. Je kunt ook zelf, of samen met je stagedocent een andere jobcoachorganisatie zoeken. Een jobcoach komt regelmatig op je werk langs en bespreekt met jou en je baas/begeleider
hoe het gaat. Hij/zij is er voor jou, het gaat erom dat jij met plezier naar je werk gaat en het goed doet op je werk. Bij problemen zal de jobcoach je helpen en werkt zo nodig met je mee. Als het goed gaat komt de jobcoach steeds minder vaak en tenslotte helemaal niet meer.

Gaat het niet goed of word je ontslagen, dan kun je een nieuwe baan zoeken. Neem nooit zelf ontslag, behalve als je al een andere baan gevonden hebt. Soms kan een jobcoach je hierbij helpen.

Het kan ook zijn dat je een baan hebt en toch verder wilt leren op De Baander. Dan kun je kiezen voor “duaal leren”. Je gaat dan één of meer dagen naar school en je werkt de andere dagen. Je hebt een arbeidsovereenkomst en je ontvangt een normaal salaris. Je hebt dan ook
een leerwerkovereenkomst waarin de afspraken staan tussen de leerling, de school en het bedrijf. Je stagebegeleider kan je helpen als dit bij jou past.

Er zijn leerlingen die nog niet willen werken, zij willen verder leren. Om erachter te komen of dit bij je past, kun je overleggen met je mentor en je stagedocent. Misschien kun je beginnen met de AKA opleiding; dit is een algemene opleiding die je voorbereidt op werken en leren. Deze opleiding is een ROC niveau 1 opleiding die op De Baander wordt gegeven.

Als je verder gaat leren, kom je meestal op een ROC (Regionaal Opleiding Centrum). In Amersfoort heb je ROC ASA en ROC Midden Nederland.

BOL en BBL
Op een ROC kun je op twee manieren leren:
BOL (Beroeps Opleidende Leerweg) en BBL (Beroeps Begeleidende Leerweg).
Bij een BOL opleiding volg je volledig dagonderwijs en loop je stage.
Bij een BBL opleiding ga je één dag in de week naar school en daarnaast werk je 3 of 4 dagen in de week. Je baan moet passen bij de opleiding. Het bedrijf moet een erkend
leerbedrijf zijn.

Het ROC is een school waarbij zelfstandigheid en leervermogen van de leerlingen verwacht wordt. De begeleiding is anders en het tempo is sneller dan je gewend bent. Je krijgt te maken met veel verschillende docenten en je moet zelf je (huis)werk organiseren en plannen.
De overgang van De Baander naar een ROC is groot.

Je kunt een ROC-opleiding doen en ook nog één jaar ingeschreven blijven op De Baander. Dan ben je leerling van De Baander, maar je volgt de opleiding op het ROC. Dit kan bij diverse opleidingen, zowel BOL als BBL. Je wordt dan nog begeleid door een leerkracht van De Baander. De leerkracht helpt je bij het organiseren en plannen van je studie. Hij/zij
overlegt met het ROC en begeleidt je stage. Maar dit kan niet voor iedereen. Het hangt er vanaf hoe oud je bent en op welk ROC je gaat studeren. Als je blijft ingeschreven op De Baander zijn er andere regels wat betreft studiefinanciering.

In het laatste jaar wordt er extra veel aandacht besteed aan jouw toekomst:

  • Stage lopen: opdoen van werkervaring en werknemersvaardigheden
  • Oriëntatie op beroepen en eventueel op vervolgscholen
  • Bij AVO: leren over wonen, werken en vrije tijd
  • Praktijkvakken volgen die bij jou aansluiten
  • Branche-gerichte cursussen
  • IOP-gesprekken gericht op de toekomst
  • Gesprekken met jou, je ouders/begeleiders en stagebegeleider
  • Het aanvragen van regelingen, indien nodig
  • Voorlichtingsavond over schoolverlaten

En dan is het zover… je gaat van school af. Wat voor keuze je ook maakt, het is belangrijk
om goed voorbereid te zijn. In de volgende hoofdstukken staat beschreven wat er allemaal
bij komt kijken.

Regelingen

Bijna iedereen heeft hulp nodig om goed te kunnen functioneren als werknemer.
Daarom bekijken en bespreken we met jou en je ouders/begeleiders welke regeling het beste bij jou past.

Alle leerlingen van De Baander hebben recht op een no-riskpolis. Deze wordt door je stagebegeleider samen met jou en je ouders/begeleiders aangevraagd.
Met een no-riskpolis zijn er voordelen voor jou en je werkgever:

  • Je hebt recht op begeleiding door een jobcoach als je een baan hebt.
  • De werkgever die jou in dienst neemt, krijgt premiekorting bij het betalen van belasting.
  • Als jij ziek bent, hoeft jouw werkgever geen ziektekosten te betalen; dat doet het UWV.
Hierdoor loopt de werkgever geen risico.
Met een no-riskpolis krijg je begeleiding, waardoor jij een betere werknemer wordt. De no-riskpolis heeft geen invloed op jouw salaris. Je ontvangt evenveel salaris als jouw collega (van dezelfde leeftijd) zonder deze polis.
De Wajong is bedoeld voor mensen die (ook op lange termijn) niet in staat zullen zijn 75% van het minimumloon te verdienen. Dat kan zijn omdat je het tempo van het werk niet kunt bijhouden. Of je hebt extra hulp of uitleg nodig bij het werk. Het kan ook zijn dat er aanpassingen nodig zijn, omdat je bijvoorbeeld niet alle taken kunt doen. De letters in het woord Wajong staan voor “Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten”.
De bedoeling van deze wet is om te kijken naar wat je wèl kunt in plaats van wat je niet kunt.Je krijgt dan hulp om dit zo goed mogelijk te doen.
Die hulp kan bestaan uit:

  • Een jobcoach
  • Begeleiding en ondersteuning bij het vinden van werk
  • Een werkaanbod
  • Scholing of studie
De Wajong wordt meestal aangevraagd voordat je 18 bent. Vanaf je 18e jaar krijg je dan hulp of een uitkering. Later aanvragen kan ook.
Jouw salaris wordt betaald door de werkgever en het UWV samen. Daarnaast komt de
werkgever in aanmerking voor premiekorting bij het betalen van belasting. Bovendien krijg je begeleiding, waardoor je een betere werknemer wordt.
De letters WSW staan voor: “Wet Sociale Werkvoorziening”. Deze wet is bedoeld voor mensen die hulp, bescherming of aanpassing nodig hebben om kunnen te werken.
In grote plaatsen bestaan SW-bedrijven(Sociale Werkvoorziening). In Amersfoort is dat de Amforsgroep. De Amforsgroep heeft bedrijven waar je beschermd kunt werken. Dat zij bijvoorbeeld: Greenfors, Cleanfors, Metafors, Montafors, Packfors.
De SW-bedrijven hebben ook andere manieren van beschermd werken. Dan werk je bij een regulier bedrijf, maar je wordt begeleid en betaald door het SW-bedrijf. Dit heet detachering. Je kunt in detachering werken met een groep SW-mensen, maar ook als enige bij een bedrijf. Het SW-bedrijf bekijkt altijd met jou samen wat het beste bij jou past. Als je bij een SW bedrijf terecht komt, is het de bedoeling dat je zo geholpen wordt, dat je later bij een regulier bedrijf kunt werken. Als je bij een SW-bedrijf werkt, ontvang je gewoon salaris. Soms kun je ook via het bedrijf een opleiding volgen.

Als het werken bij een SW-bedrijf het beste bij jou past, zul je een WSW indicatie moeten aanvragen bij het UWV. Je stagebegeleider bespreekt en regelt dit samen met jou en je ouders/begeleiders. Het is goed om een WSW indicatie op tijd aan te vragen omdat er vaak wachtlijsten zijn.

Enkele oud-leerlingen van De Baander zijn terecht gekomen bij een project voor dagbesteding. Dat is een plaats waar mensen met een verstandelijke beperking samen komen. Je doet onder begeleiding activiteiten of werk dat bij je past. Jij staat centraal, er wordt gekeken naar jouw mogelijkheden en hoe je die verder kunt ontwikkelen.
Dagbesteding valt onder Zorg en wordt betaald uit de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten). Als dagbesteding het beste bij jou past, wordt dit met jou en je ouders/begeleiders besproken. Er wordt dan een CIZ aanvraag ingediend (CIZ is Centrum Indicatiestelling Zorg). Als die wordt goedgekeurd, dan wordt er met jou een passende dagbesteding gezocht.
Op 1 januari 2013 komt er een nieuwe wet. Dit is de Wet Werken Naar Vermogen (WWNV). De wet wordt ingevoerd om mensen te stimuleren zo veel mogelijk te werken. En om bestaande regelingen eenvoudiger te maken. De Wajong en WSW vallen dan onder deze nieuwe wet. Er zal veel gaan veranderen.
De gemeente gaat de wet uitvoeren. Hierbij is het de bedoeling dat iedereen die dat kan, gaat werken. Als het nodig is, wordt hier hulp bij geboden. Werkgevers krijgen ondersteuning om mensen met een arbeidsbeperking aan te kunnen nemen.

Hulp

Het zou mooi zijn als alles goed gaat als je van school af bent. Toch kan het fijn zijn om extra hulp te krijgen. Hier volgen een paar mogelijkheden.

Het UWV is een bedrijf dat gaat over alle regels rondom werk (UWV is Uitkeringsinstituut Werknemers Verzekeringen). Het UWV werkt in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Het UWV is er voor alle mensen. Iedereen kan hier een uitkering aanvragen bij werkloosheid of bij ziekte. Je kunt hier ook terecht met je vragen over regels rondom werk. Het UWV is belangrijk voor leerlingen van De Baander omdat het UWV de aanvragen voor de no-riskpolis beoordeelt. Ook beslist het UWV of iemand Wajong of een WSW indicatie krijgt.
Bij het UWV werken arbeidsdeskundigen. De stagebegeleiders van De Baander hebben regelmatig contact met de arbeidsdeskundigen van het UWV. Zij helpen de stagebegeleiders bij alle wetten en regels over werk en uitkeringen.
Het UWV-werkbedrijf is een onderdeel van het UWV (voorheen Centrum voor Werk en Inkomen, daarvoor Arbeidsbureau). Hier kun je naar toe als je werk zoekt. Zij hebben een grote vacaturebank waar banen in staan. Ook kunnen ze jou helpen bij het zoeken naar werk. Ze hebben een site waarop je banen kunt vinden. Dat is niet alleen voor oud-leerlingen
van De Baander maar voor iedereen die werk zoekt.
De organisatie MEE helpt mensen met een beperking. MEE biedt hulp op alle terreinen van het dagelijkse leven. MEE geeft informatie, advies en hulp bij:

  • Opvoeding
  • Onderwijs
  • Wonen
  • Werken
  • Dagbesteding
  • Vrijetijdsbesteding
  • Financiën en wetgeving
  • Relaties en seksualiteit
Er worden cursussen gegeven voor jongeren over bijvoorbeeld: zelfstandig wonen, omgaan met geld, opkomen voor jezelf, relaties. MEE kan ook helpen bij inschrijven voor begeleid wonen of kamertraining. Heb je een vraag of een probleem dan kun je altijd bellen, mailen of langskomen. Meestal word je direct geholpen. Alle hulp bij MEE is gratis.
Als je van school af bent, kun je bij ons terecht met je vragen of problemen. We helpen je of we zoeken met jou naar de juiste hulp. Vragen of problemen kunnen gaan over werk, een opleiding, wonen, vrije tijd, regelingen zoals de Wajong of no-riskpolis, een jobcoach enzovoorts.
In september 2011 is op De Baander een Avondschool gestart op maandagavond van 19.00 tot 21.00 uur. Iedereen die ooit op De Baander heeft gezeten, is welkom. Je kunt hier sporten of je huiswerk maken. Je kunt over verschillende onderwerpen iets leren. Er zijn opfriscursussen, bijvoorbeeld voor je heftruck- of lasdiploma. Je kunt je Engels ophalen of taarten bakken. Er zijn leerkrachten die lesgeven, begeleiden of helpen. Er is iemand van MEE die workshops of trainingen verzorgt. MEE kan ook hulp voor je regelen als dat nodig is.